Finanse osobiste
Kalkulator inflacji i siły nabywczej
Wybierz, co chcesz wiedzieć: ile kupi dana kwota za kilka lat, ile jest dziś warta suma z przeszłości albo ile naprawdę zarabia inwestycja po odjęciu inflacji.
Co inflacja robi z twoimi pieniędzmi
Inflacja to ogólny wzrost cen. Jeśli ceny rosną o 2,5% rocznie, po dwudziestu latach za 1000 zł kupi się to, co dziś kosztuje około 610 zł: siła nabywcza spadła o prawie 40%, choć kwota na koncie jest ta sama.
Efekt jest złożony, jak przy odsetkach: co roku wzrost dotyczy cen, które już urosły. Dlatego rocznych wskaźników się nie dodaje, lecz mnoży czynniki (1 + stopa). Serią rzeczywistych wskaźników przelicza się kwotę z przeszłości; średnią stopą szacuje się przyszłość.
Inwestycja zachowuje wartość tylko wtedy, gdy zarabia więcej niż wynosi inflacja. Realną stopę zwrotu daje równanie Fishera: przy 4% nominalnie i 3% inflacji realny zysk to około 1%, dokładnie 0,97%. Na tej zasadzie działają obligacje indeksowane inflacją.
Częste błędy
- Dodawanie rocznych wskaźników zamiast ich mnożenia: przy wielu latach błąd staje się duży.
- Proste odejmowanie inflacji od stopy zwrotu: to przybliżenie, które pogarsza się przy wysokich stopach.
- Uznawanie za bezpieczną lokaty, która zarabia mniej niż inflacja: kwota nominalna zostaje, ale jej realna wartość co roku spada.
Najczęstsze pytania
Gdzie znajdę oficjalne wskaźniki inflacji?
W Polsce publikuje je GUS (wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych); dla strefy euro Eurostat w postaci zharmonizowanego wskaźnika HICP.
Czym różni się stopa nominalna od realnej?
Nominalna to wzrost samej kwoty; realna to wzrost tego, co można za nią kupić. Realna = (1 + nominalna) / (1 + inflacja) − 1.
Czy inflacja może być ujemna?
Tak, to deflacja: ceny spadają, a pieniądz zyskuje siłę nabywczą. Brzmi to jak korzyść, ale zwykle towarzyszy kryzysom, bo skłania do odkładania konsumpcji i inwestycji.
Jak działa to obliczenie
Indeks cen po n latach = Π (1 + πₖ), gdzie πₖ to inflacja w roku k. Przyszła wartość w dzisiejszej sile nabywczej = kwota ÷ indeks; kwota z przeszłości po przeliczeniu = kwota × indeks. Średnia roczna inflacja = indeks^(1/n) − 1. Realna stopa zwrotu (Fisher) = (1 + nominalna) / (1 + inflacja) − 1.
Powiązane kalkulatory
Plan regularnego inwestowania
Ile urośnie comiesięczna wpłata do ETF lub funduszy po kosztach i podatkach.
Rentowność obligacji
Rentowność do wykupu brutto i netto, bieżąca stopa dochodu i duration obligacji.
Procent składany
Oblicz kapitał, stopę, okresy lub wartość końcową wzorem procentu składanego.
Zużycie i koszt energii elektrycznej
Ile kWh zużywają domowe urządzenia i ile kosztują dziennie, miesięcznie i rocznie.