Marża pokrycia i próg rentowności

Marża pokrycia to to, co zostaje z każdej sprzedaży po opłaceniu kosztów zmiennych: cena minus jednostkowy koszt zmienny. Najpierw pokrywa koszty stałe, potem tworzy zysk. Przy cenie 50 i koszcie zmiennym 30 każda sztuka wnosi 20.

Próg rentowności to ilość, przy której marże dokładnie pokrywają koszty stałe: koszty stałe ÷ marża jednostkowa. Przy 40 000 kosztów stałych potrzeba 2000 sztuk; sprzedając 3000, zysk wynosi 20 000, a margines bezpieczeństwa to jedna trzecia sprzedaży.

Dźwignia operacyjna mierzy, jak mocno wynik reaguje na sprzedaż: marża całkowita ÷ wynik operacyjny. W przykładzie wynosi 3: gdy sprzedaż rośnie o 10%, zysk rośnie o 30%, a przy spadku maleje równie szybko. Więcej kosztów stałych to większa dźwignia i większe ryzyko.

Częste błędy

  • Zaliczanie do kosztów zmiennych tych, które nie zależą od ilości, jak czynsz: marża wychodzi zbyt niska.
  • Mylenie marży pokrycia z zyskiem: pierwsza nie uwzględnia kosztów stałych.
  • Ustalanie ceny wyłącznie na podstawie progu rentowności, bez patrzenia na rynek: sprzedawana ilość zależy też od ceny.

Najczęstsze pytania

Czym marża pokrycia różni się od marży brutto?

Marża brutto odejmuje od przychodów koszt sprzedanych towarów, który może zawierać stałe koszty produkcji; marża pokrycia odejmuje tylko koszty zmienne i służy do wyznaczania progu rentowności.

Do czego służy margines bezpieczeństwa?

Pokazuje, o ile może spaść sprzedaż, zanim pojawi się strata. 33% oznacza, że sprzedaż może spaść o jedną trzecią, zanim osiągnie próg.

Jak wybrać produkt do promowania?

Gdy jakiś zasób jest ograniczony, np. godziny pracy maszyn, wybiera się produkt o najwyższej marży pokrycia na jednostkę tego zasobu, a nie o najwyższej marży jednostkowej.

Jak działa to obliczenie

Marża jednostkowa = cena − jednostkowy koszt zmienny; wskaźnik marży = marża jednostkowa ÷ cena. Marża całkowita = marża jednostkowa × ilość; wynik operacyjny = marża całkowita − koszty stałe. Próg rentowności = koszty stałe ÷ marża jednostkowa; przychód progowy = próg × cena. Margines bezpieczeństwa = (ilość − próg) ÷ ilość. Dźwignia operacyjna = marża całkowita ÷ wynik operacyjny. Ilość dla zysku Z = (koszty stałe + Z) ÷ marża jednostkowa.